Hoofdvlees is een traditioneel vleesgerecht uit de Belgische en Nederlandse keuken, gemaakt van varkenskop (zoals wangen, oren en soms tong). Het vlees wordt langzaam gekookt in een bouillon met kruiden en ui, waarna het fijn of grof wordt gesneden.

Na het koken wordt het vlees samengebracht met het natuurlijke gelatinevocht, waardoor het bij afkoeling opstijft tot een vaste, snijdbare structuur. Hoofdvlees heeft een volle, hartige smaak en een licht gelei-achtige textuur.

Het wordt meestal koud geserveerd, in plakjes, vaak met mosterd, azijn of brood, en is een typisch voorbeeld van ambachtelijke, traditionele keuken.